aiLogisticaiLogistic

Verplicht elektronisch controledocument: wat de inspectie eist sinds oktober 2026

Team van aiLogisticGeschreven met AI-ondersteuning17 min. leestijd

Kort samengevat

  • Sinds 5 oktober 2026 is het administratieve controledocument voor het binnenlandse openbare goederenvervoer over de weg in Spanje alleen nog geldig in elektronisch formaat (het zogeheten DeCA). De datum wordt vastgelegd door de achtste overgangsbepaling van Wet 9/2025 inzake duurzame mobiliteit, die tien maanden gaf vanaf de inwerkingtreding.
  • De technische eisen staan in de Resolutie van 5 juni 2026 van het Directoraat-generaal Wegtransport en Spoorwegen: native pdf van minder dan 5 MB, met QR-code die verwijst naar een HTTPS-url voor directe download, zonder registratie en zonder klikken, en minimale bewaring van 12 maanden.
  • Het document moet in elektronische vorm bestaan voordat het vervoer begint. Een achteraf ingescande papieren vrachtbrief is niet geldig: de resolutie eist dat het oorspronkelijk elektronisch wordt gegenereerd.
  • De eCMR is niet verplicht en vervangt deze verplichting niet: hij is vrijwillig en eigen aan het internationale vervoer. Het DeCA is voor binnenlands vervoer en cabotage in Spanje; internationaal vervoer onder CMR valt erbuiten.
  • Op papier blijven werken staat gelijk aan rijden zonder controledocument: zware overtreding van de LOTT, met een boete die begint bij 401 euro per zending, volgens Fenadismer (juni 2026).

Het is vijf weken geleden dat het pak vrachtbrieven uit het handschoenenkastje niet meer geldig was voor een agent. Als je een kleine vloot hebt, van vijf tot vijftig vrachtwagens, en tot oktober je ritten afhandelde met een bedrukte vrachtbrief in drievoud, dan is de verandering niet cosmetisch: het document moet nu op een computer ontstaan, een QR dragen die de inspecteur langs de weg scant en zijn uitgegeven voordat de vrachtwagen vertrekt. In dit artikel leggen we uit wat de inspectie precies eist, welke gegevens het document bevat, hoe het verschilt van de eCMR en wat er te zien is bij de eerste echte controles. Voor het operationele deel —dat wat jou elke ochtend raakt— heeft het team van AIsToHire aiLogistic gebouwd, een app voor vloot-, route- en tachograafbeheer voor transportbedrijven met een digitale afleverbon met foto en handtekening; aan het eind van het artikel leggen we uit wat ze dekt en wat niet, zonder wolligheid.

Wat is het DeCA en sinds wanneer is het verplicht?

Het DeCA is het elektronische administratieve controledocument: hetzelfde controledocument dat op papier voor elke zending van openbaar goederenvervoer over de weg werd geëist, maar digitaal gegenereerd. Het is in Spanje verplicht sinds 5 oktober 2026 voor binnenlands vervoer en voor cabotage, zonder uitstel of wettelijke respijtperiode.

Het is geen nieuw document en geen nieuwe verplichting: het controledocument bestond al sinds de Orde FOM/2861/2012 van 13 december. Wat verandert is de drager. Wat vroeger een blad was dat de chauffeur in de map bewaarde, is nu een bestand met een bijbehorend webadres.

De verplichting komt voort uit de achtste overgangsbepaling van Wet 9/2025 van 3 december inzake duurzame mobiliteit, die vastlegde dat het controledocument voor goederen en het routeblad voor reizigers tien maanden na de inwerkingtreding van de wet verplicht digitaal moesten zijn. Die termijn verliep op 5 oktober 2026, zoals zowel het Ministerie van Transport en Duurzame Mobiliteit als de brancheorganisaties bevestigden: Fenadismer op 15 juni 2026 en Aetrac op 29 september.

Welke regel zegt wat? De juridische kaart in een tabel

Er zijn drie regelingen in het spel en het is goed ze niet te verwarren, want elk brengt een ander stuk aan: de datum, de inhoud en het technische formaat.

RegelingWat ze aanbrengtDatum
Wet 9/2025 inzake duurzame mobiliteit (OB 8)Legt de verplichting van elektronisch formaat vast na 10 maanden → 5 oktober 2026BOE 291, van 2025
Orde FOM/2861/2012Regelt het controledocument: welke gegevens het bevat (art. 6), uitzonderingen en bewaring13 december 2012
Orde TRM/282/2026Corrigeert de FOM/2861/2012 en verdeelt de verantwoordelijkheid tussen lader en vervoerder; past ook de bestuurderskaart van de tachograaf aanBOE 77, van 28 maart 2026
Resolutie van 5 juni 2026Definieert de technische eisen: pdf, 5 MB, QR, HTTPS, bewaringBOE 143, van 12 juni 2026

Een nuance die op veel plaatsen verkeerd wordt herhaald: de Orde TRM/282/2026 is niet degene die de verplichting van het elektronische formaat invoert. Volgens de analyse van de tekst corrigeert die orde interne verwijzingen in artikel 7 van de FOM/2861/2012 en verduidelijkt ze wie voor welk gegeven verantwoordelijk is, en ze trad in werking op 29 maart 2026. De datum van 5 oktober komt uit Wet 9/2025, en het „hoe” uit de Resolutie van juni.

Welke gegevens moet het controledocument bevatten?

De inhoud is niet veranderd door de digitalisering: ze is nog steeds die van artikel 6 van Orde FOM/2861/2012. Het zijn zeven gegevensblokken plus opmerkingen, en de inspectie controleert ze een voor een in de pdf die via de QR wordt gedownload.

  • a) Naam, NIF en adres van de contractuele lader.
  • b) Naam en NIF van de feitelijke vervoerder.
  • c) Plaats van herkomst en bestemming van de zending.
  • d) Aard en gewicht van de vervoerde goederen.
  • e) Identificatie van de bijzondere verkeersvergunning, indien van toepassing.
  • f) Datum waarop het vervoer van de zending plaatsvindt.
  • g) Kenteken van het gebruikte voertuig; bij gelede combinaties moeten trekker en oplegger vermeld staan.
  • Opmerkingen of voorbehouden die de betrokkenen vragen.

De Orde TRM/282/2026 verduidelijkte de verdeling van de verantwoordelijkheid voor de juistheid van die gegevens: de contractuele lader is verantwoordelijk voor de onderdelen a), b), c) en d) —partijen, herkomst, bestemming, aard en gewicht—, en de feitelijke vervoerder voor de onderdelen e), f) en g) —bijzondere vergunning, datum en kentekens—. Voor een planner is dit heel concreet: als het opgegeven gewicht niet klopt, is het niet jouw probleem; als het kenteken van de oplegger die uiteindelijk vertrok niet is wat erop staat, wel.

Let op een detail dat geld kost: het document geldt per zending, niet per voertuig. Een bestelwagen met twaalf leveringen van twaalf verschillende laders heeft twaalf controledocumenten nodig, en elk document dat ontbreekt is een mogelijke overtreding.

Het document moet in elektronische vorm bestaan VOORDAT je vertrekt

Dit is de zin die de routine van een kmo het meest verandert: het controledocument moet oorspronkelijk in elektronisch formaat worden gegenereerd en beschikbaar zijn voordat het vervoer begint. Een pdf die is verkregen door een bestaande papieren afleverbon te scannen of te fotograferen, is niet geldig als DeCA.

Planner op kantoor die voor zonsopgang het elektronische controledocument op de computer uitgeeft voordat de vrachtwagen van het erf rijdt
Planner op kantoor die voor zonsopgang het elektronische controledocument op de computer uitgeeft voordat de vrachtwagen van het erf rijdt

De Resolutie van 5 juni 2026 is expliciet over de eisen aan het bestand:

EisWat wordt vereist
FormaatNative pdf, digitaal gegenereerd (niet gescand)
GrootteNiet groter dan 5 MB
MetadataMoet tijdstempels van aanmaak en wijziging bevatten
QR-codeIngebed in de pdf, verwijzend naar een uniek en specifiek webadres
URLHTTPS met TLS 1.2 of hoger, directe download van de pdf zonder authenticatie of handmatige interactie
BeschikbaarheidActieve toegang tijdens de hele dienst; kan 7 dagen na afloop worden uitgeschakeld
BewaringMinimaal 12 maanden in de opslag van de aanbieder of een erkend systeem
WijzigingenDe pdf mag worden gewijzigd of er mag tijdens het vervoer een nieuwe worden gegenereerd, met traceerbaarheid van de wijziging
Elektronische handtekeningAlleen vereist (minimaal AdES, of QES) wanneer het document ook voor contractuele doeleinden dient

Er is een belangrijke doorgang: volgens de resolutie zelf ontslaat voldoen via Verordening (EU) 2020/1056 (eFTI) van de formaateisen van deze resolutie. En bij goederenvervoer volstaat het dat één van de partijen —lader of vervoerder— het bewaart, zolang de andere het kan downloaden.

Hoe presenteer je het langs de weg? De QR beslist

Bij een controle toont de chauffeur de QR: dat kan op het scherm van de telefoon of op een afdruk, maar in beide gevallen moet de kopie de QR-code dragen. De agent scant hem met zijn terminal en downloadt op dat moment de pdf van de server, in plaats van papier te controleren.

Dit keert de logica van de map in het handschoenenkastje om. Vroeger was het document het papier; nu is het papier —als je het afdrukt— alleen een drager voor de QR, en wat de inspectie valideert is het bestand dat op de server staat. Vandaar de eisen aan de url: als de link om registratie vraagt, als de website traag is of als hij alleen een voorbeeld opent in plaats van de pdf te downloaden, voldoet het document niet.

Vergelijking in een vrachtwagencabine tussen de papieren afleverbon met doorslag en een telefoon die het elektronische document met zijn QR-code toont
Vergelijking in een vrachtwagencabine tussen de papieren afleverbon met doorslag en een telefoon die het elektronische document met zijn QR-code toont

Papier tegenover elektronisch: wat er echt verandert

AspectVroeger (papier)Sinds 5 okt 2026 (DeCA)
Geldige dragerBedrukte vrachtbrief / afleverbonNative pdf met QR; scannen van papier geldt niet
Moment van uitgifteBij het laden, met de hand, aan de laadkadeGegenereerd voordat het vervoer begint
Wat de agent bekijktHet blad dat de chauffeur bij zich heeftDownloadt de pdf via de QR
ExemplarenTwee: lader en vervoerder (art. 8 FOM/2861/2012)Gedeelde toegang; het volstaat dat één partij het bewaart als de andere het kan downloaden
BewaringFysiek archiefMinimaal 12 maanden in toegankelijke opslag
FoutcorrectieDoorhalen en handtekeningNieuwe pdf of wijziging met traceerbaarheid

Wat als ik papier blijf gebruiken?

Dan rijd je zonder geldig controledocument. Sinds 5 oktober 2026 dekt de papieren afleverbon zonder QR het binnenlandse vervoer niet meer, en het ontbreken van het controledocument, het onvolledig bij je hebben of het niet bewaren is een zware overtreding van de Wet 16/1987 op de ordening van het landvervoer (art. 141.17), met een boete die volgens Fenadismer (15 juni 2026) begint bij 401 euro.

En onthoud de regel van de zending: de sanctie wordt niet geteld per stilgezette vrachtwagen, maar per document dat ontbreekt. Een ronde met meerdere leveringen zonder DeCA vermenigvuldigt het risico.

Het Ministerie voorzag geen enkele sanctievrije fase na 5 oktober. Fenadismer vroeg er wel om —ze verzocht de overheid in de eerste weken om een „louter didactische en adviserende taak, vrij van sancties”—, volgens haar bericht van 8 oktober 2026, maar dat is een verzoek, geen geldend moratorium.

DeCA en eCMR zijn niet hetzelfde (en de eCMR is niet verplicht)

De eCMR is de internationale elektronische vrachtbrief, gedekt door het Aanvullend Protocol bij het CMR-verdrag van 2008, voor Spanje van kracht sinds 2011. Hij is vrijwillig: geen enkele regel van 2026 legt hem op. Het DeCA is daarentegen verplicht en betreft binnenlands vervoer en cabotage in Spanje.

DeCAeCMR
Wat is hetAdministratief controledocumentVrachtbrief (contractueel vervoersdocument)
BereikSpaans binnenlands vervoer en cabotageInternationaal vervoer tussen landen die het Protocol ondertekenden
Verplicht?Ja, sinds 5 oktober 2026Nee, het is vrijwillig
Wettelijke grondslagWet 9/2025 + FOM/2861/2012 + Resolutie 5-jun-2026Aanvullend Protocol bij het CMR (2008), in Spanje van kracht sinds 2011
FormaatNative pdf met QR, < 5 MBVolgens het erkende eCMR-platform

Kunnen ze naast elkaar bestaan? Ja, en hier zit de nuance die werk bespaart: de Orde FOM/2861/2012 staat toe dat andere documentatie —een vrachtbrief— als administratief controledocument dient als ze alle gegevens van artikel 6 bevat. Een volledige eCMR kan dus als controledocument fungeren. Wat niet werkt is de omgekeerde weg: een eigen digitale afleverbon maakt je niet tot uitgever van eCMR, en het internationale vervoer onder CMR valt buiten de Spaanse elektronische verplichting.

Wat er te zien is bij de eerste echte controles

Vijf weken na de inwerkingtreding komen de gemelde problemen minder van het document dan van de lezers en van de praktijken van sommige laders. Fenadismer documenteerde op 8 oktober 2026 fouten bij het scannen van de QR's bij wegcontroles die volgens de federatie niet in de gegenereerde digitale documenten zaten, maar in „de configuratie of het uitlezen van de apparaten die de controleagenten zelf gebruiken”.

Het lastigste front voor het mkb is contractueel. Dezelfde federatie bracht twee praktijken aan de kaak:

  1. Verplichte eigen platforms. Een belangrijke lader eist dat chauffeurs zich op zijn platform registreren om gecontracteerd te kunnen worden, waarbij ze hen administratieve taken opleggen die volgens Fenadismer „niet bij de chauffeur horen”.
  2. „Voorlopig” DeCA. Sommige laders genereren voorlopige documenten die pas worden geformaliseerd wanneer de chauffeur de gegevens valideert, waarmee ze de verantwoordelijkheid voor het genereren van het DeCA —die volgens de wettelijke verdeling grotendeels bij de lader ligt— naar de chauffeur en uiteindelijk de vervoerder verschuiven.

Daar komt de commerciële waarschuwing bij: Fenadismer waarschuwde publiekelijk voor misbruikende aanbiedingen en niet-conforme oplossingen die op de golf van de verplichting worden verkocht, zoals trans.info meldde. Controleer vóór je een abonnement tekent de concrete punten: wordt de pdf native gegenereerd?, bevat hij een QR met directe download zonder login?, bewaren ze hem 12 maanden?, wie is de eigenaar van het gegeven?

In december wordt de eerste balans van de overheid over deze maanden verwacht, en begin 2027 bepaalt het nieuwe Inspectieplan welke controles blijven en welke erbij komen.

Wat volgt heeft al een datum: eFTI in juli 2027

Het DeCA is de eerste Spaanse stap; de Europese komt in 2027. Verordening (EU) 2020/1056 betreffende elektronische vrachtvervoersinformatie (eFTI) verplicht de bevoegde autoriteiten van de lidstaten om de wettelijk vereiste informatie die elektronisch via gecertificeerde platforms wordt doorgegeven te accepteren.

De datum die de sector hanteert is 9 juli 2027, en de sleutel is wie verplicht wordt: volgens Transporte Profesional rust de verplichting op de autoriteiten, niet op de bedrijven; voor de ondernemers blijft het gebruik optioneel tot een mogelijke herziening in 2029. Vertaald: je krijgt in 2027 geen boete omdat je eFTI niet gebruikt, maar je kunt wel eisen dat ze je digitale documenten in elk EU-land accepteren.

Anders gezegd: de richting van de reis is duidelijk en wie zijn operatie al gedigitaliseerd heeft, bereikt 2027 zonder schokken.

Wat je deze week klaar kunt zetten

Als je van de papieren afleverbon komt, is dit de werkvolgorde die het minst pijn doet:

  1. Bepaal wie elk DeCA uitgeeft. Praat met je vaste laders: genereren zij het en geven ze je de link, of genereer jij het? Leg het schriftelijk vast in de voorwaarden, want de verdeling van de verantwoordelijkheid van artikel 7 ligt al vast.
  2. Controleer de oplossing, niet de folder. Native pdf, QR met directe download zonder registratie, HTTPS, bewaring 12 maanden, traceerbaarheid van de wijzigingen.
  3. Train de chauffeur in drie handelingen. Het document van de zending openen, de QR op het scherm tonen en weten wat te doen als er geen bereik is: ook de afdruk met de QR meenemen.
  4. Scheid het DeCA van je afleverbon. Het zijn twee dingen: het DeCA is het administratieve document dat de inspectie valideert; de afleverbon/POD is jouw bewijs van aflevering tegenover de klant en bij een klacht. Het tweede digitaliseren ontslaat je niet van het eerste, maar het is waar je tijd terugwint en discussies voorkomt.
Ontvanger die met zijn vinger tekent op de telefoon van de chauffeur aan de laadkade, met opgestapelde pallets op de achtergrond
Ontvanger die met zijn vinger tekent op de telefoon van de chauffeur aan de laadkade, met opgestapelde pallets op de achtergrond

En hier past een hulpmiddel als aiLogistic: in punt 4 en in alles rond de rit. De app genereert leveringsrapporten en afleverbonnen met foto en handtekening van de ontvanger, met de pdf beschikbaar op kantoor zonder iemand te bellen, en bevat bovendien de planning en optimalisatie van de volgorde van de stops, de kosten per route en voertuig —brandstof, chauffeur, tol en omslag van de vaste kosten, met zijn €/km—, de vervaldata van de vloot (APK, verzekeringen, onderhoud, rijbewijs, CAP, ADR, kaarten) en de tachograafmodule: downloadtellers van 28 en 90 dagen, archief van de .ddd-bestanden die je uploadt en overtredingenrapport van Verordening (EG) 561/2006.

De eerlijke waarschuwing, want het is precies wat de sector lijdt onder de opgeblazen aanbiedingen: de digitale afleverbon van aiLogistic is geen erkende eCMR en presenteert zich niet als uitgever van DeCA conform de Resolutie van 5 juni 2026. Het is jouw bewijs van aflevering en jouw operatie; het elektronische controledocument blijf je uitgeven of ontvangen via de weg die je met je lader afspreekt.

Veelgestelde vragen

Is het elektronische controledocument verplicht voor zelfstandigen met één vrachtwagen?

Ja. De verplichting hangt niet af van de grootte van het bedrijf, maar van het type dienst: openbaar binnenlands goederenvervoer over de weg en cabotage op Spaans grondgebied. Een zelfstandige met één trekker is even verplicht als een vloot van vijftig.

Mag ik de papieren afleverbon voor de zekerheid blijven meenemen?

Je mag een afdruk meenemen, maar die moet de QR-code bevatten, want dat is wat de agent scant. Een gewone papieren afleverbon, zonder QR en zonder native pdf erachter, geldt sinds 5 oktober 2026 niet als controledocument.

Is een gescande pdf van de ondertekende afleverbon geldig?

Nee. De Resolutie van 5 juni 2026 eist dat het bestand oorspronkelijk in elektronisch formaat wordt gegenereerd. Bestanden die zijn verkregen door een bestaand fysiek document te scannen zijn niet geldig als controledocument.

Wie moet het DeCA genereren, de lader of de vervoerder?

Beiden formaliseren het en elk is verantwoordelijk voor zijn gegevens: de contractuele lader voor de partijen, herkomst, bestemming, aard en gewicht; de feitelijke vervoerder voor de bijzondere vergunning, de datum en de kentekens, volgens de Orde TRM/282/2026. In de praktijk geeft meestal degene die contracteert het systeem uit, maar de verdeling van de verantwoordelijkheid is wat de regelgeving zegt, niet wat het platform zegt.

Kan ik de eCMR gebruiken als controledocument?

Ja, als hij alle gegevens van artikel 6 van Orde FOM/2861/2012 bevat: die orde staat toe dat andere documentatie, zoals een vrachtbrief, als administratief controledocument dient. Maar de eCMR is niet verplicht en het internationale vervoer onder CMR valt niet onder de Spaanse elektronische verplichting.

Wat als de chauffeur bij de controle geen bereik heeft?

De QR moet door de agent met zijn eigen terminal kunnen worden gescand, want die downloadt de pdf van de server. Daarom is het verstandig ook de afdruk met de QR mee te nemen: die dekt het geval van een lege batterij of geen signaal. Als het probleem bij de lezer van de agent ligt, zijn er door Fenadismer op 8 oktober 2026 gemelde precedenten van incidenten die aan de configuratie van die apparaten worden toegeschreven.

Is er een boete als ik het DeCA niet vanaf de eerste dag heb?

De regelgeving voorziet geen enkele respijtperiode na 5 oktober 2026. Het ontbreken van het controledocument, het niet naleven ervan of het niet bewaren is een zware overtreding van de LOTT met een boete vanaf 401 euro, en ze wordt geteld per zending, niet per voertuig.

Hoelang moet ik de documenten bewaren?

Minimaal 12 maanden, in de opslag van de aanbieder of in een ander erkend systeem. Bij goederen volstaat het dat een van de partijen het bewaart als de andere het kan downloaden.

Conclusie: papier dekt niet meer, de operatie kun je wel ordenen

De verandering van 5 oktober 2026 is klein op papier —een pdf met een QR— en groot in de routine: ze verplicht om uit te geven voordat je vertrekt, om met elke lader af te spreken wie wat genereert en om het bestand twaalf maanden toegankelijk te houden. Als je bovendien de kans grijpt om van papier te halen wat de wet niet verplicht maar je uren kost —het bewijs van aflevering, de kosten van de rit, de vervaldata van de vloot, de termijnen van de tachograaf—, betaalt de aanpassing zichzelf terug.

Dat is precies wat aiLogistic oplost, de app van AIsToHire voor transport-kmo's: je kunt zien hoe een digitale afleverbon met foto en handtekening van de ontvanger in een vloot- en routeapp eruitziet en controleren of het past bij jouw manier van werken voordat je iets verandert.

Zie hoe een digitale afleverbon met foto en handtekening eruitziet in aiLogistic: maak gratis je account aan, voeg je eerste vrachtwagen toe en doe in twee minuten een proeflevering.

Zie hoe een digitale afleverbon met foto en handtekening eruitziet in aiLogistic: maak gratis je account aan, voeg je eerste vrachtwagen toe en doe in twee minuten een proeflevering.

↑ Terug naar boven